معرفی ویتامین D

نقش ویتامین D در بدن

ویتامین Dدریافت شده از نظر بیولوژیکی بی اثر می‌باشد و از طریق دو مرحله هیدروکسیلاسیون در بدن فعال می شود. اولین مرحله در کبد انجام می گیرد که ویتامین D را به 25 – هیدروکسی ویتامینD  یا کلسی دیول تبدیل می کند. مرحله دوم در کلیه انجام می‌شود و در قالب 1.25- دی هیدروکسی ویتامینD  یا کلسی تریول فعال می شود.

ویتامین D باعث جذب کلسیم در روده می گردد، غلظت سرم کلسیم و فسفر را در راستای کانی سازی طبیعی در بافت استخوان حفظ می کند و از کمبود کلسیم جلوگیری خواهدکرد.

این ویتامین برای رشد استخوانی و نوسازی استخوان ها نیز لازم است. استخوان ها بدون ویتامین D کافی می توانند ضعیف، شکننده یا بدشکل شوند. غلظت سرمی OH- 25، یکی از بهترین شاخص ها برای تعیین وضعیت ویتامین D است. این شاخص، وضعیت ویتامین D تولیدشده زیر پوست و دریافت شده از مواد غذایی و مکمل را نشان می‌دهد.

ویتامین D، نوعی ویتامین محلول در چربی است که به طور طبیعی در تعداد معدودی از زنجیره غذایی یافت می شود ولی به وفور می توان از مکمل های غذایی دریافت نمود. خود بدن زمانی می تواند مقدار کمی ویتامین D تولید کند که اشعه ماورای بنفش خورشید با پوست تماس پیدا کند. بنابراین، ویتامین D از سه منبع به دست می آید؛ نور خورشید، مواد غذایی و مکمل ها. مهم ترین مواد غذایی حاوی ویتامین D تعداد بسیار کمی از مواد غذایی حاوی ویتامین D هستند. ماهی های چرب (مثل ماهی سالمون، تن و خال مخالی) و روغن کبد ماهی در گروه بهترین منابع غذایی از این ویتامین قرار می‌گیرند. مقدار کمی از ویتامین D در جگر گاو و تخم مرغ یافت می شود. در زیر، مقدار دقیق ویتامین D موجود در مواد غذایی آمده است: …     روغن کبد ماهی کاد (یک قاشق غذاخوری): 1360 واحد بین المللی (IU) در هر وعده مصرفی …     اره ماهی پخته شده (85 گرم): 566 واحد در هر وعده مصرفی …     ماهی سالمون پخته شده (85 گرم): 447 واحد در هر وعده مصرفی …     ماهی تن (85 گرم): 154 واحد در هر وعده مصرفی …     جگر گاو (86 گرم): 42واحد در  هر وعده مصرفی …     تخم مرغ بزرگ: 41 واحد در هر وعده مصرفی رایج ترین مکمل‌های ویتامین D برای درمان کمبود ویتامین D، دو راه اصلی وجود دارد؛ استفاده از مکمل خوراکی یا تزریق عضلانی ویتامین،D3  . هر دو روش از نظر 3 ویژگی ایمنی، اثربخشی و عملی بودن، با هم یکسان هستند. فقط باید این مکمل ها را حتما زیر نظر پزشک مصرف شود تا دچار عوارض جانبی ناشی از زیاده روی در دریافت آنها نشود.

نقش ویتامین D در طول عمر

متخصصان سلامت دریافتند میزان کمتر از 30 نانوگرم در میلیمتر ویتامین D در خون عامل بروز نیمی از مرگ های زودرس ناشی از انواع بیماری ها است.

متخصصان سلامت دانشکده پزشکی دانشگاه کالیفرنیا با بیان مطلب فوق افزودند: افرادی که میزان ویتامین D در خونشان پایین است در مقایسه با افرادی که ویتامین D کافی مصرف می کنند، دو برابر بیشتر دچار مرگ زودرس می شوند.

نتایج این مطالعه در مجله آمریکای «بهداشت عمومی» منتشر شده که در آن ویتامین D، میزان ویتامین D در خون و همچنین مرگ و میرهای مرتبط با کمبود این ویتامین مورد بررسی قرار گرفته است. نوع به خصوص ویتامین D مورد بررسی در این مطالعه «25 هیدروکسی ویتامین D» است که به عنوان نوع اصلی ویتامین D یافت شده در خون شناخته می شود.

«سدریک گارلند»، سرپرست اصلی این مطالعه می گوید: «انستیتو پزشکی» (IOM) در ایالات متحده نتیجه گرفته که کمبود ویتامین D در خون خطرناک است. اکنون این مطالعه در عین حال که یافته های قبلی را تایید می کند، پا را یک گام فراتر از آن قرار می دهد. در دستورالعمل IOM اعلام شده که میزان 20 نانوگرم ویتامین D در هر میلی متر خون تنها منجر به بیماری های استخوانی می شود در حالی که یافته های جدید ما نشان می دهد که کمبود ویتامین D در خون نه تنها باعث بیماری های استخوانی بلکه سبب افزایش مرگ زودرس نیز می شود.

گارلند افزود: حد معینی از ویتامین D در خون که باعث نیمی از مرگ های زودرس می شود، 30 نانوگرم در هر میلیمتر است. بدین معنا که برای جلوگیری از مرگ و میر زودرس سطح ویتامین D موجود در خون باید از این میزان بالاتر رود. با این حال پزشکان توصیه می کنند که برای مصرف ویتامین D باید با آنها مشورت کنید و مصرف روزانه بیش از 4000 واحد ویتامین D باید تحت نظر پزشک انجام شود.

فواید مصرف ویتامین D

ویتامین D کارکردهای مختلفی در بدن دارد. شاید بتوان حیاتی ترین کارکردهای این ویتامین را این گونه بیان کرد؛ تنظیم جذب کلسیم و فسفر و کمک به عملکرد طبیعی سیستم ایمنی بدن. دریافت ویتامین D به اندازه کافی، برای رشد طبیعی و تکامل استخوان ها و دندان ها لازم است و مقاومت بدن را در مقابل برخی بیماری ها تقویت می کند. ویتامین D برای جلوگیری از ابتلا به نرمی استخوان و درمان آن موثر است. افراد مبتلا به نارسایی کلیه باید از نوع خاصی از ویتامین Dبه نام «کلسیتریول» استفاده کنند. به علاوه، مطالعات نشان داده اند مصرف ویتامین 3D، خطر پوسیدگی دندان ها را 49 درصد کاهش می دهد و مصرف ویتامین D2  نیز این خطر را تا 36 درصد در نوزادان، کودکان و بزرگسالان پایین می آورد.

دلایل  و علائم کمبود ویتامین D در بدن

  • …     آلودگی هوا
  • …     زندگی در شهرهای بزرگ با ساختمان های بلند و مانع شدن نور خورشید
  • …     عدم حضور کافی در نور خورشید
  • …     داشتن پوست تیره و مانع جذب اشعه های خورشید
  • …     شیردادن به نوزاد برای مدت زمان طولانی
  • …     چاق بودن به دلیل افزایش نیاز بدن به این ویتامین را افزایش
  • …      نقص ژنتیکی که مانع توانایی پردازش و یا هضم مناسب ویتامین D می شوند
  • عوارض جانبی مصرف بیش از اندازه ویتامین D

استفاده از ویتامینD، در قالب مصرف خوراکی یا تزریق به عضله در مقادیر توصیه شده، معمولاً بی خطر است. بیشتر افراد بعد از مصرف این ویتامین با عوارض جانبی در صورت عدم زیاده روی مواجه نمی شوند. بعضی از این عوارض به صورت ضعف، خستگی، خواب آلودگی، سردرد، بی‌اشتهایی، خشکی دهان، طعم فلز در دهان، حالت تهوع، استفراغ و… هستند. مصرف ویتامین D برای دوره های طولانی و در دوزهای بیشتر از 4 هزار واحد روزانه، احتمالا غیرایمن است و می تواند سطح کلسیم را در خون به بیش از حد مجاز برساند. با این حال، افرادی که دچار کمبود این ویتامین هستند، معمولا زیر نظر پزشک از دوز بیشتری در دوره های کوتاه مدت استفاده می کنند. اگر میزان ویتامین D مصرفی در طول دوران بارداری یا شیردهی کمتر از 4 هزار واحد روزانه باشد، خطری برای مصرف کننده ندارد. این میزان نباید بیشتر شود زیرا برای خانم های باردار و شیرده مشکل ایجاد می کند و حتی می تواند آسیب جدی به نوزاد وارد کند. ویتامین D می تواند سطح کلسیم را افزایش دهد و خطر سخت شریان ها را در افراد مبتلا به بیماری های کلیوی شدید بالاتر ببرد. بنابراین، این بیماران باید درباره منع مصرف ویتامین D  با پزشک خودشان مشورت کنند

به اشتراک بگزارید
نوشته های اخیر

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تلفن همراه *