به مناسبت هفته سلامت روان
سلامت روان با عملکرد دستگاه عصبی، تنظیم هورمون‌ها و وضعیت متابولیک بدن ارتباط دارد. انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند سروتونین و دوپامین در ارتباطات سلول‌های عصبی نقش دارند و هورمون‌هایی مانند کورتیزول در پاسخ بدن به استرس مشارکت می‌کنند. بااین‌حال، سلامت روان حاصل تعامل عوامل زیستی، روان‌شناختی و اجتماعی است و نمی‌توان آن را تنها با یک شاخص بیوشیمیایی توضیح داد.
در پزشکی آزمایشگاهی، برخی آزمایش‌های خون و هورمونی می‌توانند در بررسی وضعیت عمومی بدن و شناسایی بعضی علل جسمی علایمی مانند خستگی، افت انرژی یا کاهش تمرکز کمک‌کننده باشند.
آزمایش‌های مرتبط با بررسی وضعیت جسمی در کنار سلامت روان:
۱. آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC)
این آزمایش برای بررسی وضعیت سلول‌های خونی و شناسایی کم‌خونی کاربرد دارد. کم‌خونی ممکن است با خستگی، ضعف و کاهش توان فعالیت روزانه همراه باشد.
۲. آزمایش عملکرد تیروئید (TSH و در صورت نیاز FT4)
اختلالات تیروئید می‌توانند بر انرژی، خواب و وضعیت عمومی فرد اثر بگذارند. آزمایش‌های تیروئید براساس شرایط بالینی و نظر پزشک درخواست می‌شوند.
۳. سنجش ویتامین B12
ویتامین B12 برای عملکرد طبیعی دستگاه عصبی و تولید سلول‌های خونی ضروری است. بررسی آن در افراد دارای علائم یا عوامل خطر مرتبط می‌تواند به شناسایی کمبود احتمالی کمک کند.
۴. سنجش فریتین و بررسی وضعیت آهن
فریتین یکی از شاخص‌های ذخایر آهن بدن است. این آزمایش، در صورت وجود اندیکاسیون، می‌تواند بخشی از بررسی کمبود آهن و کم‌خونی باشد.
۵. آزمایش کورتیزول
کورتیزول یکی از هورمون‌های مؤثر در پاسخ بدن به استرس و تنظیم متابولیسم است. اندازه‌گیری آن در شرایط بالینی مشخص برای بررسی برخی اختلالات غدد فوق‌کلیوی یا محور هیپوفیز -آدرنال به کار می‌رود. این آزمایش، روش عمومی تشخیص اضطراب یا افسردگی نیست.
نقش آزمایشگاه در بررسی بیوشیمی مغز :
آزمایش‌های معمول خون، از جمله موارد بالا، نمای مستقیمی از غلظت یا عملکرد انتقال‌دهنده‌های عصبی در مغز ارائه نمی‌کنند. بنابراین، نباید نتایج آن‌ها را به‌عنوان آزمایش تشخیصی مستقل برای اختلالات روان‌پزشکی در نظر گرفت.
نقش آزمایشگاه، انجام دقیق آزمایش‌های درخواست‌شده و فراهم کردن اطلاعات قابل اتکا برای ارزیابی پزشکی است. انتخاب آزمایش مناسب باید بر پایه علائم، سابقه پزشکی و نظر پزشک انجام شود.
آزمایشگاه پاتوبیولوژی میلاد؛ همراه در مسیر مراقبت از سلامت
بررسی آزمایشگاهی هدفمند تست های مرتبط با سلامت روان، در صورت نیاز، می‌تواند به شناسایی برخی مشکلات جسمی همراه با علائم عمومی کمک کند و بخشی از فرایند مراقبت پزشکی باشد.
سلامت روان، بخشی جدایی‌ناپذیر از سلامت انسان است؛ مراقبت از آن را جدی بگیریم.
منابع:
۱. سازمان جهانی بهداشت (WHO)
Mental health: strengthening our response
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-strengthening-our-response
۲. MedlinePlus,Cortisol Test
https://medlineplus.gov/lab-tests/cortisol-test/
۳. MedlinePlus,Thyroid Function Tests
https://medlineplus.gov/ency/article/003444.htm
۴. MedlinePlus,Medical Tests
https://medlineplus.gov/lab-tests/
بدون دیدگاه