بیمه های طرف قرارداد 5 ژانویه 2026
نمونه گیری رایگان در منزل 5 ژانویه 2026
بخش Hplc
در یک نگاه
معرفی HPLC
HPLC از دو فاز ثابت و متحرک تشکیل شده است که فاز ثابت جامد و یا مایع (مواد متراکم شده درون ستون) و فاز متحرک مایع است. این روش با استفاده از فاز متحرک، ترکیبات یک مخلوط را روی فاز ثابت جدا میکند. در ابتدا ترکیبات در یک حلال حل میشوند، سپس تحت فشار بالا داخل یک ستون کروماتوگرافی جریان مییابند و بهاینترتیب ترکیبات مخلوط در ستون از هم جدا میشوند.
میزان تفکیکپذیری به مقدار میانکنش بین ترکیبات حلشده و فاز ثابت بستگی دارد. انتخاب حلالها و فازهای ثابت مختلف میتواند موجب تغییر میانکنش جسم حلشده با فازهای متحرک و ثابت شود. حساسیت بالا، سازگاری سریع آن برای انجام اندازهگیریهای کمی، و کاربرد گسترده آن در زمینههای مختلف علوم و صنعت موجب شده که HPLC به عنوان یکی از روشهای بسیار کارآمد رشد سریعی را در بین روشهای جداسازی تجزیهای داشته باشد.
این تکنیک، یک فرآیند جذب سطحی پویا است. هنگامی که مولکولهای ماده مورد آزمایش از میان دانههای متراکم و متخلخل ستون حرکت میکنند، جذب سطحی میشوند. در روشهای HPLC انواع مختلفی از نیروهای جذب سطحی، ممکن است در فرآیند بازداری مؤثر باشند. مهمترین میانکنشها در جداسازی فاز معکوس، میانکنشهای آبگریز، در روش فاز نرمال، میانکنشهای قطبی، و میانکنشهای یونی نیز در کروماتوگرافی تبادل یونی، موجب بازداری ترکیبات میشوند. همه این میانکنشها به صورت رقابتی با یکدیگر عمل میکنند. مولکولهای مورد تجزیه با مولکولهای حلال شوینده، برای جذب سطحی روی مکانهای فعال فاز ثابت رقابت میکنند. بنابراین هر چه مولکولهای مورد تجزیه، میانکنش قویتری با سطح داشته باشند، میانکنش، شوینده ضعیفتر بوده و ماده مورد تجزیه زمان طولانیتری روی سطح فاز ثابت باقی میماند.
کاربردها
کاربرد HPLC
اندازه گیری هموگلوبین A1C در تشخیص و کنترل دیابت.
بررسی پروفایل آمینواسیدهای خون جهت تشخیص بیماریهای مادرزادی متابولیک .
اندازه گیری سطح سرمی انواع ویتامین ها (محلول در چربی و محلول در آب).
اندازه گیری متابولیت های هورمونی در سرم و ادرار.
سنجش سطح خونی داروها به منظور تعیین سطح مناسب دارویی در بدن بیمار (TDM).
تشخیص و اندازهگیری سموم و آلایندههای بیولوژیک در نمونههای بالینی.
آماده سازی نمونه
مراحل اصلی آمادهسازی نمونه در HPLC (در محیط آزمایشگاه تشخیص طبی)
کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا (HPLC) یکی از دقیقترین و پرکاربردترین روشهای تحلیلی در آزمایشگاههای تشخیص طبی است. با این حال، دقت نهایی نتایج HPLC بهشدت وابسته به نحوه آمادهسازی صحیح نمونه است. حتی یک خطا کوچک در این مرحله میتواند منجر به نتایج نادرست، آلودگی ستون یا آسیب به دستگاه شود.
جمعآوری و نگهداری صحیح نمونه
- نمونه باید با رعایت استانداردهای جمعآوری (مثلاً استفاده از لولههای مناسب، جلوگیری از همولیز) گرفته شود.
- در صورت نیاز، نمونه بلافاصله پس از جمعآوری سانتریفیوژ شده و سرم یا پلاسما جدا میشود.
- نمونهها باید در دمای مناسب (معمولاً 2–8 درجه سانتی گراد یا فریزر نگهداری شوند تا از تخریب آنالیت (ماده هدف) جلوگیری شود.
حذف پروتئینها (Protein Precipitation)
هدف: جلوگیری از مسدود شدن ستون HPLC توسط پروتئینهای پلاسما/سرم.
روش: افزودن حلالهایی مانند استونیتریل، متانول یا اسید تریکلرواستیک (TCA) که باعث رسوب پروتئینها میشوند.
پس از سانتریفیوژ، فاز رویی (حاوی آنالیت محلول) جمعآوری و برای تزریق آماده میشود.
استخراج مایع-مایع (Liquid-Liquid Extraction - LLE)
کاربرد: برای ترکیبات غیرقطبی یا نیمهقطبی (مانند داروها یا هورمونها).
روش: نمونه با یک حلال آلی (مانند اتر، کلروفرم یا اتیل استات) مخلوط میشود. آنالیت به فاز آلی منتقل شده و از تداخلات آبی جدا میشود.
پس از تبخیر حلال، باقیمانده با حلال مناسب HPLC رقیقهسازی میشود.
استخراج فاز جامد (Solid-Phase Extraction - SPE)
مزیت: خلوص بالاتر، بازیابی بهتر و کاهش تداخلات.
فرآیند: نمونه از طریق یک کارتریج حاوی جاذب (مثل C18 ) عبور میکند. آنالیت روی جاذب نگه داشته شده، سپس با حلال مناسب شستوشو و الوئه میشود.
کاربرد بالینی: آمادهسازی نمونه برای اندازهگیری ویتامین D، کورتیزول، داروهای ضدافسردگی و سایر متابولیتها.
فیلتراسیون نهایی
در کالیبراسیون داخلی (یا استاندارد داخلی) محلول های رفرانس با غلظت مشخص آنالیت تهیه می شوند و مقدار ثابتی از یک ماده متفاوت بعنوان استاندارد داخلی به تمام محلول های رفرانس و نمونه ها اضافه می شود. نموداری از نسبت ارتفاع یا مساحت پیک آنالیت به ارتفاع یا مساحت پیک استاندارد داخلی در مقابل غلظت آنالیت ترسیم می شود. از این نمودار برای تعیین غلظت آنالیت در نمونه ها استفاده می شود
مزایا
مزایای کامل بخش HPLC در آزمایشگاه تشخیص طبی میلاد
بخش Hplc
بخش HPLC در آزمایشگاه میلاد اصفهان
بخش HPLC آزمایشگاه میلاد با تکیه بر دانش پرسنل فنی و همچنین با بهره گیری از به روزترین دستگاه های HPLC در حال حاضر یکی از بخش های مهم و با کیفیت آزمایشگاه میلاد و همچنین شهر اصفهان می باشد. این بخش با انجام تست هایی همانند پروفایل آمینو اسیدها، اندازه گیری انواع ویتامین های محلول در چربی و اندازه گیری داروهای ضد صرعی و هموگلوبین A1C، آماده خدمت رسانی به جامعه پزشکی و مردم شریف اصفهان می باشد.
همچنین این بخش دارای توانایی مشاوره و همچنین انجام پروژه های تحقیقاتی-دانشگاهی صرفا با توجه به پنل تست های موجود در آزمایشگاه میلاد، می باشد.
گالری تصاویر
گالری تصاویر بخش HPLC
دلیل تجویز این آزمایشات برای من چیست؟
- آزمایشهای مبتنی بر کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) زمانی توسط پزشک تجویز میشوند که نیاز به دقت بسیار بالا، تفکیک دقیق ترکیبات مشابه و کمّیسازی قابل اعتماد باشد بهویژه در مواردی که روشهای معمولی (مانند تستهای رنگی یا ایمونواسی) ممکن است دچار خطا، تداخل یا عدم حساسیت شوند. این روش بهطور ویژه در تشخیص بیماریهایی مانند تالاسمی، پایش دقیق کنترل بلندمدت دیابت (از طریق HbA1c با کمترین تداخل)، غربالگری بیماریهای متابولیک ارثی (با اندازهگیری آمینواسیدها)، تشخیص تومورهای نادر مانند فئوکروموسیتوما (با اندازهگیری متانفرینهای آزاد پلاسما) و پایش سطح داروهای درمانی با پنجره درمانی باریک (مثل فنیتوئین یا وریکونازول) کاربرد حیاتی دارد. همچنین، HPLC اغلب بهعنوان روش مرجع یا تأییدی توسط سازمانهای توصیه میشود، بهویژه زمانی که نتیجه اولیه غیرمنتظره، تناقضآمیز یا مشکوک به تداخل باشد. به عبارت ساده، HPLC زمانی انتخاب میشود که پاسخ «چقدر؟» و «کدام؟» باید با بیشترین اطمینان ممکن داده شود نه فقط یک عدد تقریبی.
شرایط عمومی برای آزمایشهای کروماتوگرافی با کارایی بالا
- شرایط آمادهسازی بیمار برای آزمایشهای HPLC کاملاً به نوع آزمایش بستگی دارد و یک قاعده کلی برای همه آنها وجود ندارد. بهطور کلی، برای آزمایشهای مربوط به هموگلوبین (مثل HbA1c یا غربالگری تالاسمی)، نیازی به ناشتا بودن نیست و نمونه میتواند در هر ساعتی از روز گرفته شود؛ اما در صورت وجود شرایطی مانند آنمی، بارداری یا دریافت اخیر خون، باید حتماً به آزمایشگاه اطلاع داده شود، چون ممکن است نتیجه را تحت تأثیر قرار دهد. برای آزمایشهای حساسی مثل هورمونهای استرس (متانفرین) یا آمینواسیدها، بیمار باید حداقل ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشد، از مصرف قهوه، چای، سیگار و داروهای خاص (مانند داروهای اعصاب یا مسکنهای قوی) خودداری کند و قبل از نمونهگیری ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در حالت آرام و نشسته استراحت نماید. همچنین، ثبت اطلاعاتی مانند داروهای مصرفی، بارداری یا سابقه بیماریهای خانوادگی در فرم آزمایش، به تفسیر دقیقتر نتایج کمک شایانی میکند.
آیا نیازی به گرفتن وقت قبلی از آزمایشگاه می باشد؟
خیر، نیازی به گرفتن وقت قبلی وجود ندارد، فقط تعداد بسیار اندکی از آزمایشات نیاز به آمادگی خاص در روز معین دارند که در این موارد میتوانید از طریق تلفن از شرایط و زمان نمونه گیری اطلاع حاصل فرمائید.
شرایط نمونهگیری آزمایشهای کروماتوگرافی با کارایی بالا
برای اطمینان از دقت آزمایشهای HPLC، نحوه جمعآوری و نگهداری نمونه بسیار حیاتی است. خون برای آزمایشهای هموگلوبین (مانند HbA1c) باید با لوله حاوی EDTA گرفته شود و ترجیحاً ظرف ۲۴ تا ۷۲ ساعت در دمای یخچال به آزمایشگاه ارسال گردد؛ همولیز یا لیپمی شدید میتواند نتیجه را مخدوش کند. برای آزمایشهای پلاسمایی حساس (مثل متانفرین)، از لوله سبز هپارین استفاده میشود، نمونه باید حداکثر ظرف ۱۵ دقیقه سانتریفیوژ شود و پلاسمای جداسازیشده فوراً در فریزر قوی (ترجیحاً ۷۰- درجه سانتیگراد) نگهداری شود. در آزمایش آمینواسیدها، علاوه بر ناشتا بودن، باید از تماس نمونه با عرق یا الکل جلوگیری کرد. پس از پاک کردن محل نمونهگیری، بهتر است از آب مقطر استفاده شود، نه الکل. ادرار برای آزمایشهای ۲۴ ساعته باید با محافظ مناسب (مثل اسید استیک) جمعآوری و در یخچال نگهداری شود و حجم کل جمعآوریشده حتماً گزارش گردد.
