هفته جهانی آگاهی از مقاومت ضدمیکروبی (WAAW) یک کمپین جهانی برای افزایش آگاهی و افزایش درک AMR و ترویج اقدام جهانی برای مقابله با ظهور و گسترش عوامل بیماریزای مقاوم به دارو است. WAAW به عنوان یکی از کمپینهای رسمی سلامت سازمان بهداشت جهانی، توسط مجمع جهانی بهداشت اجباری شده و سالانه از ۱۸ تا ۲۴ نوامبر گرامی داشته میشود.
شعار WAAW 2025 «همین حالا اقدام کنید: از حال خود محافظت کنید، آینده خود را تضمین کنید» است. این شعار بر نیاز فوری به اقدام جسورانه و متحد برای مقابله با مقاومت دارویی تأکید میکند. مقاومت دارویی در حال حاضر به سلامت، سیستمهای غذایی، محیط زیست و اقتصاد ما آسیب میرساند. این یک چالش آینده نیست. اکنون در حال وقوع است. عفونتهای مقاوم به دارو در حال افزایش هستند، اما آگاهی، سرمایهگذاری و اقدام هنوز ناکافی است. سرمایهگذاری در اقدامات مربوط به AMR حرکتی هوشمندانه برای آیندهای امنتر و سالمتر است. «همین حالا اقدام کنید: از حال خود محافظت کنید، آینده خود را ایمن کنید» یک مسئولیت مشترک است. با هم، میتوانیم داروهای ضد میکروب را مؤثر نگه داریم و جهانی سالمتر و پایدارتر برای نسلهای آینده بسازیم.
با تکیه بر شتاب نشست عالی رتبه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۲۴ در مورد مقاومت دارویی، این فراخوان اقدام، همه ذینفعان، از جمله دولتها، جامعه مدنی، ارائه دهندگان مراقبتهای بهداشتی، دامپزشکان، کشاورزان، فعالان محیط زیست و عموم مردم را ترغیب میکند تا تعهدات سیاسی را به مداخلات ملموس، پاسخگو و نجاتبخش تبدیل کنند. برای «حفاظت از حال و تضمین آینده خود»، باید سرمایهگذاری بلندمدت و اقدامات استراتژیک در بخشهای سلامت انسان، حیوان و محیط زیست را در اولویت قرار دهیم. تقویت نظارت، تضمین دسترسی عادلانه به داروها و تشخیصهای با کیفیت، تقویت نوآوری و ایجاد سیستمهای مقاوم، همگی نیازمند تعهد و منابع بلندمدت هستند.
سازمان جهانی بهداشت در گزارشی تازه، تصویری نگرانکننده از آینده پزشکی ترسیم کرده است: عفونتهای خطرناکی که دیگر به آنتیبیوتیکها پاسخ نمیدهند، با نرخ سالانه ۱۵ درصد در سراسر جهان در حال افزایشاند. این پدیده که به مقاومت ضدمیکروبی (AMR) شهرت دارد، اکنون به بحرانی جهانی تبدیل شده و درمان بیماریهای رایجی مانند عفونت مجاری ادراری، سوزاک و عفونتهای ناشی از باکتری اشریشیا کلی را با چالشی بیسابقه مواجه کرده است.
براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، تنها در سال ۲۰۲۳ از هر شش عفونت، یک مورد در برابر داروهای موجود مقاوم بوده و حدود ۴۰ درصد از آنتیبیوتیکهای رایج، کارایی خود را از دست دادهاند. دکتر ایوان هوتین، مدیر بخش مقاومت ضدمیکروبی در سازمان جهانی بهداشت، در نشست خبری مربوط به گزارش گفت: «مقاومت آنتیبیوتیکی اکنون تهدیدی واقعی برای آینده پزشکی مدرن است. به زبان ساده، هرچه دسترسی مردم به درمان مؤثر کمتر باشد، احتمال گرفتار شدنشان به عفونتهای مقاوم بیشتر است.»
مقاومت ضدمیکروبی (AMR) زمانی رخ میدهد که باکتریها، ویروسها، قارچها و انگلها دیگر به عوامل ضدمیکروبی پاسخ نمیدهند. در نتیجه مقاومت دارویی، آنتیبیوتیکها و سایر عوامل ضدمیکروبی بیاثر میشوند و درمان عفونتها دشوار یا غیرممکن میشود و خطر شیوع بیماری، بیماری شدید و مرگ را افزایش میدهد. مقاومت ضدمیکروبی زمانی اتفاق میافتد که میکروارگانیسمها (مانند باکتریها، قارچها، ویروسها و انگلها) هنگام قرار گرفتن در معرض داروهای ضدمیکروبی (مانند آنتیبیوتیکها، داروهای ضدقارچ، داروهای ضدویروس، داروهای ضدمالاریا و داروهای ضدکرم) تغییر میکنند. میکروارگانیسمهایی که مقاومت ضدمیکروبی ایجاد میکنند، گاهی اوقات به عنوان “ابرمیکروب” شناخته میشوند. در نتیجه، داروها بیاثر میشوند و عفونتها در بدن باقی میمانند و خطر شیوع به دیگران را افزایش میدهند. مقاومت ضدمیکروبی، پیشگیری و درمان مؤثر طیف فزایندهای از عفونتهای ناشی از باکتریها، انگلها، ویروسها و قارچها را تهدید میکند. مقاومت ضدمیکروبی تهدیدی جدی و فزاینده برای سلامت عمومی جهانی است که نیاز به اقدام در تمام بخشهای دولتی و جامعه دارد.
مقاومت آنتیبیوتیکی در هر کشوری وجود دارد. بیماران مبتلا به عفونتهای ناشی از باکتریهای مقاوم به دارو در معرض خطر بیشتری برای پیامدهای بالینی بدتر و مرگ هستند و منابع مراقبتهای بهداشتی بیشتری را نسبت به بیماران آلوده به سویههای غیر مقاوم همان باکتری مصرف میکنند.
مقاومت ضدمیکروبی (AMR) یکی از مهمترین تهدیدات بهداشت عمومی و توسعه جهانی است. تخمین زده میشود که مقاومت ضدمیکروبی باکتریایی مستقیماً مسئول 1.27 میلیون مرگ جهانی در سال 2019 بوده و در 4.95 میلیون مرگ نقش داشته است.
سوءاستفاده و استفاده بیش از حد از داروهای ضدمیکروبی در انسانها، حیوانات و گیاهان، محرکهای اصلی توسعه پاتوژنهای مقاوم به دارو هستند.
مقاومت ضدمیکروبی، کشورها را در همه مناطق و در همه سطوح درآمدی تحت تأثیر قرار میدهد. محرکها و پیامدهای آن توسط فقر و نابرابری تشدید میشود و کشورهای با درآمد کم و متوسط بیشترین آسیب را میبینند.
مقاومت ضدمیکروبی بسیاری از دستاوردهای پزشکی مدرن را در معرض خطر قرار میدهد. درمان عفونتها را دشوارتر میکند و سایر روشها و درمانهای پزشکی – مانند جراحی، سزارین و شیمیدرمانی سرطان – را بسیار پرخطرتر میکند.
جهان با بحران دسترسی به آنتیبیوتیکها و کمبود منابع دارویی مواجه است. در مواجهه با افزایش سطح مقاومت دارویی، تحقیقات و توسعه ناکافی است و نیاز فوری به اقدامات اضافی برای تضمین دسترسی عادلانه به واکسنها، روشهای تشخیصی و داروهای جدید و موجود وجود دارد. علاوه بر مرگ و میر و معلولیت، مقاومت دارویی (AMR) هزینههای اقتصادی قابل توجهی دارد. بانک جهانی تخمین میزند که مقاومت دارویی میتواند تا سال 2050 منجر به 1 تریلیون دلار هزینههای اضافی مراقبتهای بهداشتی و تا سال 2030 منجر به 1 تریلیون تا 3.4 تریلیون دلار ضرر سالانه به تولید ناخالص داخلی (GDP) شود.
اولویتهای پرداختن به مقاومت دارویی در برابر آنتیبیوتیکها در سلامت انسان شامل پیشگیری از همه عفونتها، که ممکن است منجر به استفاده نامناسب از داروهای ضدمیکروبی شود؛ تضمین دسترسی جهانی به تشخیص باکیفیت و درمان مناسب عفونتها؛ و اطلاعات و نوآوریهای استراتژیک، به عنوان مثال نظارت بر مقاومت دارویی و مصرف/استفاده از داروهای ضدمیکروبی، و تحقیق و توسعه برای واکسنها، روشهای تشخیصی و داروهای جدید است.
افزایش جهانی مقاومت آنتیبیوتیکی تهدید قابل توجهی محسوب میشود و اثربخشی آنتیبیوتیکهای رایج در برابر عفونتهای باکتریایی گسترده را کاهش میدهد. گزارش سیستم جهانی نظارت بر مقاومت و استفاده از آنتیبیوتیکها (GLASS) در سال 2022، میزان مقاومت نگرانکنندهای را در میان پاتوژنهای باکتریایی شایع برجسته میکند. میانگین نرخهای گزارششده در 76 کشور، 42 درصد برای E. coli مقاوم به سفالوسپورین نسل سوم و 35 درصد برای استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متیسیلین، نگرانی عمدهای است. در مورد عفونتهای دستگاه ادراری ناشی از E. coli، از هر 5 مورد، 1 مورد در سال 2020 حساسیت کمتری به آنتیبیوتیکهای استاندارد مانند آمپیسیلین، کوتریموکسازول و فلوروکینولونها نشان داد. این امر درمان مؤثر عفونتهای رایج را دشوارتر میکند.
مقاومت در کلبسیلا پنومونیه، باکتریهای رودهای رایج که میتوانند باعث عفونتهای تهدیدکننده زندگی شوند، به آخرین درمان (آنتیبیوتیکهای کارباپنم) در تمام مناطق جهان گسترش یافته است. کلبسیلا پنومونیه یکی از علل اصلی عفونتهای بیمارستانی مانند ذاتالریه، عفونتهای خونی و عفونتها در نوزادان و بیماران بخش مراقبتهای ویژه است. در برخی از کشورها، به دلیل مقاومت، آنتیبیوتیکهای کارباپنم در بیش از نیمی از افرادی که برای عفونتهای کلبسیلا پنومونیه درمان میشوند، مؤثر نیستند.
پیشبینیهای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نشان میدهد که تا سال ۲۰۳۵، در مقایسه با سطوح سال ۲۰۰۵، افزایش دو برابری مقاومت در برابر آنتیبیوتیکهای آخرین راه حل پیشبینی میشود که بر نیاز فوری به شیوههای قوی نظارت بر ضد میکروبها و افزایش پوشش نظارتی در سراسر جهان تأکید میکند.
هفته پیشگیری از مقاومت ضد میکروبی
بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، مقاومت میکروبی به عنوان بزرگترین تهدید سلامت جهانی و امنیت غذایی قرن 2۱ معرفی شده است. از این رو هر ساله از 18 الی 24 اکتبر برابر با 27 آبان لغایت 3 آذر به عنوان هفته جهانی اطلاع رسانی در زمینه مقاومت آنتی میکروبیال اعلام گردیده است. در کشور ما نیز هماهنگ با دیگر کشورها، تلاش های بی شماری در جهت تجویز و مصرف منطقی آنتی بیوتیک ها صورت گرفته است به نحوی که از طرق مختلف روند تجویز و مصرف آنتی بیوتیک ها و در نتیجه پیشگیری از بروز مقاومت میکروبی بهبود یابد. مقاومت به آنتی بیوتیک ها زمانی اتفاق می افتد که باکتری ها، ویروس ها، قارچ ها و همچنین انگل ها به اثرات داروها مقاوم شوند و به همین دلیل درمان عفونت ها بسیار سخت تر و خطر گسترش بیماریها نیز افزایش می یابد و در نتیجه ممکن است منجر به بیماری های شدید و حتی مرگ شود. از سوی دیگر استفاده نابجا از آنتی بیوتیک ها باعث ظهور عوامل بیماری زای مقاوم به آنتی بیوتیک می شود و در نتیجه داروهای جدیدی باید کشف شود تا بیماری بهبود یابد لذا این موضوع باعث افزایش هزینه مراقبت های پزشکی و هزینه دارویی و متاسفانه مرگ و میر بیماران خواهد شد.
به عبارت بهتر هفته جهانی آگاهی در مورد مقاومت ضدمیکروبی، در حقیقت یک کمپین جهانی می باشد که هدف اصلی آن افزایش اطلاعات و آگاهی در مورد مقاومت ضدمیکروبی و انجام اقداماتی جهت کاهش بروز و گسترش عفونت های مقاوم به درمان می باشد. در این هفته تلاش می شود تا آگاهی و حساسیت سیاستگذاران، شاغلین حرف پزشکی و همچنین عموم مردم در زمینه افزایش مقاومت میکروبی نسبت به داروهای آنتی میکروبیال افزایش یابد.
در آزمایشگاه میلاد تشخیص میکروارگانیسم ها با روش های استاندارد CLSI بررسی می شوند.
بدون دیدگاه