بیمه های طرف قرارداد 5 ژانویه 2026
نمونه گیری رایگان در منزل 5 ژانویه 2026
بخش الکتروفورز
دریک نگاه
معرفی بخش الکتروفورز
بخش الکتروفورز یکی از بخش های مهم آزمایشگاه است. الکتروفورز به حرکات ذرات در یک مایع تحت میدان الکتریکی می گویند و از شناخته ترین روش های آزمایشگاهی برای جداسازی بیومولکول ها می باشد. روش های مختلف الکتروفورزی برای تفکیک و مطالعه بیومولکول ها اعم از اسیدهای نوکلئیک یا پروتئینها ابداع شده است.
به سبب اینکه ماکروملکولهای زیستی مانند DNA و پروتئینها باردار هستند میتوان با قرار دادن آن ها در یک میدان الکتریکی، آنها را بر اساس خواص فیزیکی مانند شکل فضایی، وزن مولکولی و بار الکتریکی، تفکیک کرد. برای این منظور از روشی بنام الکتروفورز استفاده میشود. کاپیلاری الکتروفورز به دلیل سرعت، حساسیت و دقت بالا، نیاز به حجم کم نمونه و رزولوشن بالا از سایر روش های الکتروفورز متمایز می شود.
کاپیلاری الکتروفورز
اهمیت بالینی کاپیلاری الکتروفورز
بررسی الگوی الکتروفورزی پروتئین های سرم و ادرار در حالات پاتولوژیک مختلف شامل مالتیپل میلوما، سندروم نفروتیک، سیروز کبد، و … .
آنالیز هموگلوبین در تشخیص انواع تالاسمی ها و هموگلوبینوپاتی ها: HbA, HbA2, HbF, HbS, HbC و … .
اندازه گیری هموگلوبین A1C در تشخیص و کنترل دیابت.
ایمنوتایپینگ پروتئین های سرم و ادرار در تشخیص نوع آنتی بادی منوکلونال و پروتئین بنس جونز در مالتیپل میلوما.
الکتروفورز پروتئین های CSF جهت شناسایی باند الیگوکلونال در تشخیص بیماری MS.
بررسی نشت مایع مغزی نخاعی (CSF) در ترشحات بینی و گوش.
مقالات
مقالات بخش الکتروفورز
دلیل تجویز این آزمایشات برای من چیست؟
- کاپیلاری الکتروفورز یک روش پیشرفته و بسیار دقیق برای تفکیک و شناسایی مولکولهای بیولوژیکی مانند هموگلوبینها، پروتئینهای سرم و ادرار است که با استفاده از میدان الکتریکی درون یک کاپیلاری باریک انجام میشود. این تکنیک به دلیل دقت بالا، سرعت مناسب و نیاز کم به نمونه، در تشخیص بیماریهایی مانند تالاسمی، بیماری سیکلسل، گاماپاتی مونوکلونال (مانند مالتیپل میلوما)، و همچنین ارزیابی جزئیات الگوی پروتئینی سرم و ادرار کاربرد گستردهای دارد. در مقایسه با روشهای سنتی، کاپیلاری الکتروفورز قادر است تفاوتهای ظریف بین انواع هموگلوبین (مانند HbA2، HbE، HbS) و باندهای پروتئینی (از جمله وجود دو قله در ناحیه گاما) را با وضوح بیشتری تشخیص دهد و در مواردی که الگوی پروتئین سرم غیرطبیعی است یا نیاز به ایمونوتایپینگ دقیقتری وجود دارد، اطلاعات ارزشمندی در اختیار پزشک قرار دهد.
شرایط عمومی برای آزمایشهای کپیلاری الکتروفورز
برای انجام آزمایشهای کاپیلاری الکتروفورز (مانند الکتروفورز هموگلوبین یا پروتئین سرم/ادرار)، نیاز به رعایت شرایط خاصی برای اطمینان از دقت و قابلیت تفسیر نتایج وجود دارد: نمونههای خون باید در لولههای ضد انعقاد مناسب (معمولاً EDTA برای هموگلوبین و سرم برای الکتروفورز پروتئین) جمعآوری و بهسرعت به آزمایشگاه ارسال شوند؛ در صورت تأخیر، باید در دمای 2–8 درجه سانتیگراد نگهداری گردند (حداکثر تا 7 روز برای هموگلوبین، اما ترجیحاً ظرف 48–72 ساعت). نمونههای سرم نباید همولیزه یا لیپمیک باشند و از انعقاد ناقص یا فیبرین باقیمانده جلوگیری شود. برای الکتروفورز ادرار (بهویژه جستجوی پروتئین مونوکلونال)، ترجیحاً از ادرار 24 ساعته یا ادرار تمرکزی (با اندازهگیری کراتینین همراه) استفاده میشود. رعایت شرایط نگهداری، حملونقل و ثبت اطلاعات بالینی مرتبط (مانند سابقه بیماریهای خونی، نارسایی کلیوی یا علائم نورو-عضلانی) برای تفسیر صحیح الگوهای غیرمعمول از جمله دوقلو بودن باند گاما یا افزایش HbA2 ضروری است.
آیا نیازی به گرفتن وقت قبلی از آزمایشگاه می باشد؟
خیر، نیازی به گرفتن وقت قبلی وجود ندارد، فقط تعداد بسیار اندکی از آزمایشات نیاز به آمادگی خاص در روز معین دارند که در این موارد میتوانید از طریق تلفن از شرایط و زمان نمونه گیری اطلاع حاصل فرمائید.
شرایط نمونهگیری آزمایشهای کپیلاری الکتروفورز
برای انجام آزمایشهای کاپیلاری الکتروفورز، رعایت دقیق شرایط نمونهگیری از اهمیت بالایی برخوردار است: در الکتروفورز هموگلوبین، نمونه خون باید در لوله ضد انعقاد EDTA، بدون همولیز یا لیپمی و در حجم کافی (حداقل 1–2 میلیلیتر) جمعآوری شود؛ سرم مورد استفاده در الکتروفورز پروتئین سرم باید کاملاً شفاف، عاری از فیبرین و تا 7 روز در دمای یخچال یا طولانیتر در فریزر قابل نگهداری باشد؛ و برای الکتروفورز پروتئین ادرار، ترجیحاً از ادرار 24 ساعته (با ثبت حجم و کراتینین ادرار) استفاده میشود که پس از جمعآوری باید در دمای 2–8 درجه سانتی گراد نگهداری و در صورت نیاز با مهارکننده مناسب ارسال گردد. هرگونه آلودگی، تأخیر در پردازش یا نگهداری نادرست میتواند منجر به تغییر در الگوی باندها و تفسیر اشتباه نتایج بهویژه در تشخیص پیکهای مونوکلونال یا واریانتهای هموگلوبین شود؛ لذا رعایت پروتکلهای استاندارد نمونهگیری و ارسال، کلید اطمینان از اعتبار و قابلیت اطمینان گزارش نهایی است.